السيد حامد النقوي (مترجم: نادري)

69

خلاصهء عبقات الانوار (حديث تشبيه) (فارسى)

ابوبكر - رضي اللَّه عنه - است و ديگران آن را در شأن ابوالدحداح ياد كرده‌اند . در « دستور الحقائق » آمده است : شيعيان مىگويند : هرگاه كه دو دليل متعارض باشند ، هر دو از اعتبار مىافتند ( إذا تعارضا تساقطا ) . اگر گفته شود : از حديث « سوگند به خداى ، خورشيد پس از پيامبران و رسولان ، بر هيچ كس برتر از ابوبكر ، طلوع و غروب نكرده است . » تنها اين به دست مىآيد كه پس از نبى صلى الله عليه و آله هيچ كس از ابوبكر برتر نيست و از آن درنمىيابيم كه ابوبكر از غير خود برتر است ، گفته مىشود : بر اساس قواعد زبان ، فهميده مىشود كه هيچ كس از ابوبكر برتر نيست ؛ ليكن فهم عرفى نشان دهندهء آن است كه ابوبكر پس از پيامبران از همهء مردمان برتر است ؛ و هر گاه قواعد زبان با فهم عرفى معارض افتد ، فهم عرفى رجحان خواهد داشت . اگر بگويند : اين حديث تنها بر اينكه ديگرى از ابوبكر برتر نيست ، دلالت دارد و از آن در نمىيابيم كه غير او با او برابر نيست ؛ مىگوييم : واژهء افضل ، همانندى و فضيلت ديگرى را باطل مىكند . در شرح « عقائد النسفيّ » ذيل عنوان « برترين بشر پس از پيامبر ما » [ دربارهء اين حديث و دلالتش بر افضليّت ابوبكر ] آمده است : بهتر آن است كه گفته شود : پس از پيامبران ، ليكن در اينجا پسين بودن زمانى مراد است ( نه پسين بودن رتبه‌اى ) ؛ چرا كه پس از پيامبر ما پيامبرى نيست . با اين همه ، ناگزيريم كه عيسى عليه السلام را جدا كنيم ؛ چرا كه اگر همهء انسانهايى كه پس از پيامبر ما بر زمين گام خواهند نهاد در نظر گرفته شوند ، [ برترى ابوبكر از تمامى آنها ] به وسيلهء عيسى عليه السلام نقض مىشود ؛ و اگر هر انسانى كه پس از پيامبر ما به دنيا مىآيد اراده شود ، [ اين حديث ] برترى از صحابه را نمىرساند ؛ و اگر همهء انسانهايى كه در زمان صدور اين حديث بر روى زمين موجودند لحاظ شوند ، اين حديث ، برترى ابوبكر از تابعان و افراد پس از ايشان را نخواهد رساند ؛ و اگر همهء انسانهايى كه بر روى زمين به وجود مىآيند در نظر گرفته